İlk ne zaman kim tarafından yapılmıştır hangi devlettir Tarihte ilkler

Altta yer alan tarihte ilkler listesi TOKAT/SULUSARAY ANADOLU LİSESİ
Tarih Öğretmeni  ONUR İŞERİ tarafından hazırlanmıştır.

Dosyayı alttaki  linkten indirebilirsiniz.

https://www.google.com.tr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://img.eba.gov.tr/341/89b/0b6/812/b89/224/1c4/849/8c6/3d4/532/aa3/443/d2a/001/34189b0b6812b892241c48498c63d4532aa3443d2a001.pdf%3Fname%3DTarihte%2520%25C4%25B0lkler.pdf&ved=2ahUKEwjo07vzucfbAhVNJ1AKHR3KDZA4ChAWMAF6BAgAEAE&usg=AOvVaw2dR-p7iKAFr7wEuMPpWua1

Türklerin ilk anayurdu Orta Asya‟dır
Tarihte ilk kurulan Türk Devleti Asya Hun İmparatorluğu’dur
Asya Hun Devleti’nin bilinen ilk hükümdarı Teoman’dır
Türk toplulukları ilk kez bir çatı altında toplayan Asya Hun Devleti’dir
Onluk sistem adı verilen askeri teşkilatı ilk defa kuran Mete Han‟dır
Türklerin kullandıkları ilk alfabe 38 harfli Göktürk alfabesidir
Tarihte Türk adıyla kurulan ilk devlet Göktürklerdir
Türkler hakkında ilk belge MÖ. 318 tarihli bir Hun –Çin ticaret sözleşmesidir
Türklerin bıraktıkları ilk yazılı belge II. Göktürk Devletine ait Orhun Kitabeleri’dir
Göçebeliği bırakarak yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti Uygurlardır
Matbaa ve kağıt kullanan ilk Türk devleti Uygurlardır
Töreyi yazılı hale getiren ilk Türk devleti Uygurlardır
Göktanrı inancından ayrı bir dine inanan ilk Türk devleti Uygurlardır (Maniheizm)
Museviliği kabul eden ilk ve tek Türk topluluğu Hazarlardır
Avrupa’da kurulan ilk Türk devleti Avrupa Hun Devleti’dir
Türklerle Bizanslılar arasında imzalanan ilk antlaşma Margus Barışıdır
İstanbul’u ilk kuşatan Türk boyu Avarlar‟dır (619)
İlk atı evcilleştiren ve tekerleği kullanan Türk topluluğu İskitlerdir
Orhun yazıtlarını ilk okuyan Danimarkalı bilgin Thomsen‟dir
İslamiyet’i kabul eden ilk Türk boyu Karluklar‟dır
Orta Asya’daki İlk Müslüman Türk devleti Karahanlılardır
Türk İslam sentezini ilk gerçekleştiren Karahanlılardır
Türkçe’yi ilk defa resmi dil olarak kabul eden Karahanlılar‟dır
İlk Türkçe sözlük olan “Divan-ı Lügat’it Türk” Karahanlılar döneminde yazılmıştır
Türk mimarisinden ilk kervansaraylar Karahanlılar tarafından yapılmıştır
Farklı etnik yapıya sahip milletleri bir arada toplayan ilk Türk devleti Gazneliler‟dir.
“Sultan” unvanını kullanan ilk Türk hükümdarıdır Gazneli Mahmut‟tur
Hindistan’da İslamiyet’i yaymaya çalışan ilk hükümdar Gazneli Mahmut’tur
Türkler ilk defa İslamiyet’i topluca Talas savaşından sonra kabul etmeye başlamışlardır
Anadolu’yu ele geçirmek için Selçukluların Bizans, Gürcü ve Ermenilere karşı yaptığı ilk
savaş Pasinler‟dir (1048)
Selçuklularda hassa ordusu ilk defa Tuğrul Bey zamanında Gazneli Devleti örnek alınarak  kurulmuştur
Selçukluların ilk başkenti Nişabur’dur
Büyük Selçuklularda ilk medrese Nişabur‟da Tuğrul Bey tarafından açılmıştır
Selçuklularda İkta sistemini ilk defa Nizamülmülk kurmuştur
Anadolu’nun kapısı ilk kez Malazgirt savaşıyla birlikte Türklere açılmıştır (1071)
Türklerin Anadolu’ya yerleşmesi ilk defa Malazgirt Savaşı’ndan sonra başlamıştır (1071)
Abbasi halifesi ilk kez Türklerin siyasi gücünü ilk kez Tuğrul Bey’in 1055 Bağdat seferinden sonra kabul etmiştir
Anadolu’da Türk beylikleri ilk kez Malazgirt savaşından sonra kurulmuştur (Artuklular, Saltuklular, Danişmendliler v.s.)
Anadolu’da ilk medreseyi kuran Danişmenliler‟dir
İlk Türk denizcisi Emir Çaka Bey‟dir
Anadolu’da Türkçe’yi ilk defa resmi dil olarak kabul eden Karamanoğlu Mehmet Bey’dir
Anadolu Selçuklu devletinin ilk başkenti İznik‟tir (1075)

Anadolu Selçuklularında ilk tersane I. İzzettin Keykavus zamanında Sinop’ta inşa edilmiştir
Anadolu Selçuklularında ilk gümüş ve altın parayı II. Kılıçarslan bastırmıştır
Anadolu Selçuklularında ilk donanma Alaadin Keykubat zamanında kurulmuştur
Miryakefalon savaşı ile Anadolu’nun Türk yurdu olduğu kesinleşmiştir (1176)
Mısır’da kurulan ilk Türk devleti Tolunoğulları‟dır
Moğolları Ayn-ı Calut savaşıyla Memlükler yenmiştir (1260)
Dünyada monarşik kralların yetkilerinin sınırlandırılması ilk defa İngiltere’de gerçekleşmiştir
(Manga Charta)
Avrupa tarihinde anayasallaşma süreci 1215 yılında İngiltere’de ilan edilen Manga Charta ile
başlamıştır
Avrupalılar; barut, matbaa ve pusulayı ilk kez Haçlı seferleri sırasında tanımışlardır
Coğrafi Keşifleri başlatan ve sömürge imparatorluklarını ilk kuran devletler İspanya ve
Portekiz’dir
1519-1522 yılları arasında deniz yoluyla Dünyayı dolaşan ilk insanlar Macellan ve Del
Kano’dur
Rönesans Hareketleri ilk olarak İtalya’da başladı.
Reform hareketleri ilk olarak Almanya’da başladı (Protestanlık)
Kilisenin otoritesine karşı ilk isyan eden Almanya’da Martin Luther’dir
Sömürgeciliğe karşı yapılan ve başarıya ulaşan ilk ayaklanma Amerikan Bağımsızlık
Savaşıdır (1783)
Çağdaş anlamda demokrasi ve cumhuriyeti ilk olarak hayata geçiren Amerika’dır
Kilise’de reform yapılması gerektiğini ilk dile getiren “Erasmus” dur
Hümanizma hareketi ilk olarak İtalya’da Edebiyat alanında başlamıştır
Dünyada ilk parlamento İngiltere’de kurulmuştur- 1295 (Avam Kamarası- Lordlar Kamarası)
Kralların katıldığı ilk haçlı seferi II. Haçlı seferidir
Birey kavramı ilk defa Yeni Çağ’da ortaya çıkmıştır
Feodalite rejimi (derebeylik) ilk defa kavimler göçü ile ortaya çıkmıştır
Katolik kilisesinden ayrılarak yeni mezheplerin ortaya çıkması ilk kez Reform hareketleri ile
gerçekleşmiştir
Avrupa’da milli monarşiler ilk defa Haçlı Seferleri sonucunda ortaya çıkmaya başlamıştır
Top, Avrupa’da ilk defa İngilizler tarafından Yüzyıl savaşları sırasında “Kresy
Muharebesi”nde kullanılmıştır
Derebeylik rejimi ilk defa Haçlı Seferleri’nden sonra zayıflamaya başlamıştır
Avrupa’dan İslam dünyasına yönelik ilk haçlı seferi 1096 yılında düzenlenmiştir
Avrupa’da kiliseye karşı güvenin azalması ilk defa haçlı seferlerinden sonra başlamıştır
Afrika’nın güney ucunu (Fırtınalar Denizi) ilk defa geçen Bartelmi Diaz‟dır (1487)
Hind okyanusuna ulaşarak Kalküta’ya (Hindistan) varan ilk denizci Vaskö De Gama‟dır
(1498)
Dünyanın yuvarlak olduğunu ilk defa ispatlayan Macellan ve Del Kano‟dur (1519-1519)
Amerika kıtasına ilk defa giden Kristof Kolomb‟dur (1492)
Laik öğretim anlayışı ilk defa Reform Hareketleri sonucunda ortaya çıkmıştır
Reform hareketleri sonuncunda ilk ortaya çıkan mezhep Protestanlıktır
Modern anlamda matbaayı ilk defa Jean Gutenberg 1450’de icat etmiştir
Ateşli silahlar ilk defa Venedikliler tarafından kullanılmaya başlamıştır
Ulusal devletler ilk defa Fransız ihtilali sonrasında yaygınlaşmaya başlamıştır
İlk İnsan Hakları Beyannamesi, Amerika’da 1776 Filedelfiya Kongresinde kabul edilmiştir
Sanayi devrimi ilk defa İngiltere’de başlamıştır
Avrupa’da Sanayi devrimi sonrasında makinalaşma ilk defa dokuma sanayinde başlamıştır
İşçi sınıfı ilk defa sanayi inkılabı sonrasında ortaya çıkmıştır

Avrupa’da sosyalist akımlar ilk defa 1848 İhtilalleri sonrasında görülmeye başlanmıştır
Demokrasi, laiklik, hürriyet, liberalizm gibi kavramlar ilk defa Fransız İhtilali ile
dünyaya yayılmaya başlamıştır
İşçi sınıfının kurduğu ilk sendikalar 1848 İhtilallerinden sonra faaliyetlerine başlamıştır
Kapitalizm, sosyalizm, emperyalizm kavramları ilk defa Endüstri İnkılabıyla ortaya
çıkmıştır
Avrupa’nın siyasi yapısının Orta Doğu’ya taşınması ilk defa Haçlı seferleri ile gerçekleşmiştir
Amerika kıtasının yeni bir kıta olduğunu ilk defa keşfeden Ameriko Vespuçi olmuştur
Laik yönetim anlayışı ilk defa Fransız ihtilalinden sonra ortaya çıkmıştır
Reform hareketleri ilk defa Almanya’da Martin Luther liderliğinde başlamıştır
İngiltere Amerikanın bağımsızlığını ilk defa Versay Antlaşması ile kabul etmiştir (1783)
Osmanlı devletinin paylaşımını konu alan “Şark Meselesi” ilk defa Viyana kongresinde ortaya
atılmıştır (1815)
Almanya siyasi birliğini kurup sömürgecilik faaliyetlerine başlaması ilk defa 1870’de Verdun
savaşıyla gerçekleşmiştir
Fransız İhtilali’nden sonra krallar sınırlarını korumak ilk defa Viyana Kongresinde iş birliği
yapmışlardır (1815)
ABD’nin kuruluşu sömürgeciliğe karşı kazanılan ilk ulusal kurtuluş savaşıdır
İngiltere’de 1688 yılında ilan edilen İnsan Hakları Bildirisi ile Meşrutiyet yönetimine kesin
olarak geçilmiştir
Osmanlı Devleti’nde divan örgütü ilk defa Orhan Bey zamanında kurulmuştur
İlk düzenli ordu teşkilatı Orhan Bey zamanında kurulmuştur (yaya-müsellem)
Osmanlı Devletinde ilk vezir Orhan Bey zamanında tayin edilmiştir (Alaaddin Paşa)
Osmanlı Devleti ile Balkan milletleri arasında yapılan ilk haçlı savaşı Sırpsındığı Savaşı‟dır
(1364)
Balkanların kapısını Türklere açan savaş Sırpsındığı Savaşı‟dır (1364)
Osmanlı Devleti topu ilk defa I.Kosova savaşında kullanmıştır (1389)
Yeniçeri ocağının temelini atan Sultan I. Murat‟tır
Tımar sistemini ilk defa uygulayan Sultan I. Murat’tır
Osmanlı padişahları arasında “Sultan” unvanını ilk kullanan I. Murat’tır
Balkan milletleriyle yapılan ilk resmi antlaşma Edirne-Segedin‟dir (1444)
Kardeşini öldürerek tahta çıkan ilk padişah I. Murat’tır
Osmanlı Devleti’nde kurulan ilk eyalet Rumeli Eyaleti’dir (I. Murat)
İstanbul’u ilk kuşatan Osmanlı padişahı I. Bayezıd‟dır
Osmanlı Devleti’nde ilk deniz savaşı Çelebi Mehmet döneminde Venediklerle yapılmıştır
(1416)
Osmanlı Devleti’nde ilk hazine ve mali teşkilat I. Murat zamanında oluşturulmuştur
Osmanlı Devleti’nin Rumeli’de ele geçirdiği ilk toprak parçası Çimpe Kalesi‟dir (1353)
Osmanlı topraklarına katılan ilk beylik Karesioğulları Beyliğidir (1345)
Osmanlı Devleti’nin Bizans tekfurlarıyla yaptığı ilk savaş Koyunhisar Savaşıdır (1302)
Bizans’ın alınması için Anadolu Hisarını yaptıran I. Bayezıd’dır (Yıldırım)
Bizans’ın fethi için Rumeli Hisarını yaptıran I. Mehmet’tir (Fatih)
Osmanlı Devleti’nin ilk başkenti Söğüt’tür (1299)
Osmanlı Devleti’nde ilk Kaptan-ı Derya Baltaoğlu Süleyman Bey’dir
Karamanoğulları Beyliği ile ilk savaş I. Murat zamanında yapılmıştır
Yeniçeri Ocağı, ilk defa I. Murat zamanında kurulmuştur
Osmanlı Devleti’nin oluşturmaya çalıştığı Anadolu Türk birliği ilk defa Ankara savaşından
sonra bozulmuştur (1402)
Kendi isteğiyle tahttan inen ilk padişah Sultan II. Murat’tır

Osmanlı Devleti’nin kurucusu ve ilk Osmanlı padişahı OSMAN BEY’dir
Osmanlılarda beylikten devlete geçiş ilk defa Orhan Bey zamanında başlamıştır
Osmanlılarda Rumeli’ye ilk geçiş Orhan Beyin kardeşi Süleyman Paşa ile gerçekleşmiştir
Topçu birliği ilk defa I.Murat zamanında kurulmuştur
Savaş alanında şehit düşen ilk Osmanlı padişahı I.Murat’tır ( 1389)
Orta Avrupa’nın kapıları Osmanlılara ilk defa Niğbolu zaferi ile açılmıştır (1396)
Avrupalılar II.Kosova savaşından sonra ilk defa Türklerin balkanlardan atılamayacağını
anlamışladır (1448)
Tarihte en uzun süre varlık gösteren Türk Devleti Osmanlı Devleti‟dir
Tarihte siyasi varlık gösteren Türk devletleri içerisinde merkeziyetçiliğin en güçlü olduğu
devlet Osmanlı Devleti’dir
Osmanlılar, Maltepe (Pelekanon) savaşından sonra Bizans’ın Anadolu’daki topraklarını ele
geçirmiştir
Konar göçmen Türkmenlerin Rumeli’de fethedilen yerlere yerleştirilmesi ilk defa İskan
siyasetiyle başlamıştır
Osmanlı Devleti’nde beylikten devlete geçiş ilk defa Bursa’nın fethiyle başlamıştır
Osmanlı Devleti donanmaya sahip olması ilk defa Karesioğullarının hakimiyet altına
alınmasıyla başlamıştır (1345)
Bulgaristan’ın tamamen hakimiyet altına alınması ilk defa I. Bayezıd döneminde
gerçekleşmiştir (Yıldırım)
Osmanlı Devleti’nde başkentin Rumeli’ye aktarılması ilk defa Sırpsındığı savaşından sonra
gerçekleşmiştir(Edirne)
Osmanlı Devleti’nde ilk beylerbeyliği Rumeli Beylerbeyliği‟dir. İlk beylerbeyi Lala Şahin
Paşa’dır
Kuruluş döneminde ortaya çıkan ilk toplumsal ve dini içerikli halk ayaklanması Şeyh Bedrettin
isyanıdır
Osmanlı Devleti’nde Türkmenler ile devşirmeler arasında ilk mücadele II. Murat döneminde
başlamıştır
Osmanlı ordularının Balkanlarda yaptığı savaşlarda aldığı ilk yenilgi Ploşnik Savaşıdır (1388)
İlk Kırkpınar yağlı güreş yarışmaları 1361’de Edirne’de başlamıştır
Boğazları hakimiyet altına alan ilk Türk devleti Osmanlı Devleti’dir
Osmanlı tarihinde örfi kanunları ilk defa yazılı hale getiren Fatih Sultan Mehmet’tir
Osmanlı Devleti ilk ticari imtiyazı Venediklilere Fatih Sultan Mehmet zamanında vermiştir
(1479)
Osmanlı Devleti’nde ilk altın para Fatih Sultan Mehmet zamanında bastırılmıştır
Halife ünvanını ilk kullanan Osmanlı padişahı I.Selim‟dir (Yavuz)
Osmanlı topraklarında konsolosluk (Balyos) açan ilk devlet Venedik’dir
Avusturya ile Osmanlı devleti arasında imzalanan ilk resmi antlaşma İstanbul Antlaşması’dır
(1533)
Osmanlı donanması ilk kez 1571’de İnebahtı’da yakılmıştır
Yükselme döneminde devlet işleyişini sıkıntıya sokan ilk toplumsal nitelikli isyan Şahkulu
İsyanı‟dır
Anadolu’ya yönelik göçler ilk defa 1473 Otlukbeli Savaşından sonra azalmaya başlamıştır
İstanbul’un fethinden sonra Ortodoksların hamiliği ilk defa Osmanlı devletine geçmiştir (1453)
İlk Osmanlı – Memluk savaşı II. Bayezıd döneminde gerçekleşmiştir
Anadolu’da Celali isyanları ilk defa Yavuz Sultan Selim döneminde ortaya çıkmıştır (Bozoklu
Celal)
Avrupa’da siyasi üstünlüğün Osmanlı Devletine geçmesi 1533 İstanbul Antlaşması ile
gerçekleşmiştir

Osmanlı Devleti Kırım Hanı sayesinde Orta Asya Türkleri ile temasa geçmeye başlamıştır
Üç padişah döneminde sadrazamlık yapan ilk kişi Sokulu Mehmet Paşa‟dır (1564-1579)
Coğrafi keşiflerin olumsuz etkisini gidermek için Osmanlı devletinin yaptığı ilk faaliyet Hind
Deniz Seferleri‟dir
Osmanlı tarihinde hükümdarlığı babasından zorla alan ilk padişah I. Selim’dir
Anadolu Türk siyasi birliğini kesin olarak sağlayan padişah I.Selim‟dir (Yavuz)
Fransa’ya ilk kapitülasyonlar Kanuni Sultan Süleyman zamanında verilmiştir (1535)
Karadeniz‟in Türk gölü haline getirilmesi ilk defa Fatih Sultan Mehmet zamanında
gerçekleşmiştir
Osmanlı – Memluk ilişkileri ilk defa Fatih Sultan Mehmet zamanında bozulmaya başlamıştır
Viyana’nın ilk kez kuşatılması Kanuni Sultan Süleyman zamanında gerçekleşmiştir (1529)
Akdeniz’de kazanılan ilk büyük deniz savaşı Preveze Deniz savaşıdır (1538)
Osmanlı Devleti’nin imparatorluk haline gelmesi Fatih Sultan Mehmet döneminde
gerçekleşmiştir
Osmanlı Devletinde yönetimin teokratik özellik kazanması ilk kez Mısır seferiyle
gerçekleşmiştir
Balkanların tamamını ilk defa Osmanlı toprağı haline getiren Fatih Sultan Mehmet’tir
Havan topu ilk defa İstanbul’un fethi sırasında kullanılmıştır (1453)
Osmanlı devletinde Örfi kanunları ilk defa kitap haline getiren Fatih Sultan Mehmet’tir
(Kanunname-i Ali Osman)
Vezirlerin kul sistemine göre seçilmeye başlaması (devşirme) ilk defa Fatih Sultan Mehmet
zamanında başlamıştır
Osmanlı tarihinde ilk kapitülasyonlar Fatih Sultan Mehmet zamanında Venediklilere verilmiştir
(1479)
Sadrazamların divana başkanlık yapması ilk kez Fatih Sultan Mehmet zamanında
gerçekleşmiştir
İpek yolu ilk defa Fatih’in Kırım’ı fethiyle Osmanlı Devletinin denetimine girmiştir (1475)
Osmanlı tarihinde iki kez tahta çıkan ilk padişah II.Murat; son padişah I. Mustafa’dır
Yiv-setli toplar ilk defa II. Bayezid zamanında Osmanlı devletinde kullanılmıştır
Avrupalı devletlerin Osmanlı içişlerine karışması ilk defa Cem Sultan olayıyla gerçekleşmiştir
Osmanlı Devletinin İran ile yaptığı ilk büyük savaş Çaldıran Savaşıdır (1514)
Osmanlı Devleti’nin Kuzey Afrika’yı hakimiyeti altına alması ilk defa Mısır’ın fethiyle
başlamıştır (1517)
Mısır‟ın fethiyle Baharat yolu ilk defa Osmanlı Devletinin denetimi altına girmiştir (1517)
Kaptanı-Derya ilk defa I.Süleyman zamanında Divan-ı Hümayun üyesi olmuştur
İranlılarla yapılan ilk resmi antlaşma, 1555 Amasya Antlaşması‟dır (Kanuni Sultan Süleyman)
Vadi’s Seyl savaşıyla Fas ele geçirilmiş ve Kuzey Afrika tamamen ilk defa Osmanlı
hakimiyetine girmiştir (1578)
Osmanlı İran savaşları ilk defa I. Selim döneminde başlamıştır
Sokullu Mehmet Paşa’nın 1579 yılında ölümüyle Yükselme dönemi sona ermiştir
Şehzadelerin sancağa gönderilmesi uygulaması ilk defa I. Ahmet zamanında kaldırılmıştır
Osmanlı Devleti, Avusturya karşısındaki siyasi ve ekonomik üstünlüğünü ilk defa Zitvatorok
Antlaşmasıyla kaybetmiştir (1606)
Günümüzdeki Türkiye – İran sınırı ilk defa Kasr-ı Şirin Antlaşmasıyla çizilmiştir
Şartlı olarak sadrazamlık görevini ilk kabul eden Köprülü Mehmet Paşa’dır
Osmanlı Devleti ilk defa Karlofça (1699) İstanbul (1700) Antlaşmaları ile toprak kaybetmiştir
Osmanlı Devleti’nde ilk ıslahat hareketleri duraklama devrinde başlamıştır
Rusya 1700 İstanbul Antlaşması ile ilk defa Karadeniz’e inme imkanına sahip olmuştur

Yeniçeriler tarafından öldürülen (kanı dökülen) ilk Osmanlı padişahı II.Osman‟dır
Yeniçeri Ocağını kaldırarak Türklerden bir ordu oluşturmayı düşünen ilk padişah II. Osman’dır
Mali alanda ilk kez ıslahat yapan ve modern anlamda resmi bütçe hazırlayan Tarhuncu Ahmet
Paşa‟dır
Rusya, 1700 İstanbul antlaşması ile ilk kez İstanbul’da elçi bulundurma hakkını elde etmiştir
Osmanlı Devleti doğuda kazandığı en geniş sınırlara Ferhat Paşa Antlaşması ile ulaşmıştır
(1590)
Osmanlı Devleti’nin Batıda ulaştığı en geniş sınırlara Bucaş Antlaşması ile ulaşmıştır (1676)
İstanbul Antlaşması ile Osmanlı Devleti Rusya ile İran’a karşı ilk defa müttefik olmuştur
Belgrat Antlaşması ile Rus Çarı ilk defa Osmanlı Padişahına protokol bakımından denk
sayılmıştır
Kırım ilk defa Küçük Kaynarca Antlaşması ile bağımsız olmuştur (1774)
Osmanlı Devleti XVII. yüzyılda en çok Avusturya ile savaşmıştır
Rusya, ilk defa boğazlardan geçme hakkına Küçük kaynarca Antlaşması ile sahip olmuştur
Kapitülasyonlar Rusya’ya ilk defa Küçük Kaynarca Antlaşmasıyla verilmiştir
Küçük Kaynarca Antlaşması ile ilk defa Ortodoksların hamiliğini Rusya üstlenmeye
başlamıştır (1774)
Osmanlı Devleti batıyı örnek alarak ıslahat yapmaya ilk defa Lale Devrinde başlamıştır (1718-
1730)
Avrupa’da ilk elçilikler Viyana ve Paris’te açılmıştır
Osmanlı Devletinde ilk matbaa İbrahim Müteferrika tarafından kurulmuştur (1727)
Lale devrinde Avrupa’ya gönderilen ilk elçi Yirmisekiz Mehmet Çelebi‟dir (Fransa)
İlk kağıt fabrikası Lale devrinde Yalova’da kurulmuştur
Yeniçerilerden oluşan itfaiye örgütü ilk defa Lale devrinde kurulmuştur
Avrupa örnek alınarak askeri alanda ilk ıslahatlar I.Mahmut döneminde yapılmaya başlanmıştır
Rusya, Osmanlı Devleti’nin içişlerine karışmaya Küçük Kaynarca Antlaşması ile başlamıştır
Avrupa orduları örnek alınarak kurulan ilk ordu Nizam-ı Cedit‟tir (III. Selim)
Matbaa-ı Amire adı verilen ilk devlet matbaası III. Selim döneminde kurulmuştur
Osmanlı Devleti XVIII. yüzyılda kaybettiği toprakları geri almak için en çok Rusya ile
savaşmıştır
XVIII. yüzyılda en çok askeri alanda ıslahat çalışmaları yapılmıştır
Avusturya ve Rusya, Pasarofça Antlaşmasından sonra Osmanlı Devleti’ne karşı ilk kez gizli bir
ittifak antlaşması imzalamıştır
III.Selim döneminde devlet okullarında ilk defa bir yabancı dil öğrenme mecbur hale
getirilmiştir (Fransızca)
İlk Osmanlı – Fransız Savaşı, Napolyon’un Mısır’ı işgali sırasında gerçekleşmiştir (1798)
Ulufe alım satımı yasaklayan ve yeniçerilerin sayısını azaltan ilk padişah I. Abdülhamit’tir
Avrupa’da açılan elçilikler ilk defa III.Selim zamanında sürekli hale getirilmiştir (1793)
Mehter takımı ile ilk batı müziği eseri 1680 yılında bestelenmiştir.( N.A.Strungk’un Esther
Operası)
Halifeliğin siyasi bir güç olarak kullanılması ilk defa Küçük Kaynarca Antlaşması ile
gerçekleşmiştir(1774)
Osmanlı Devletinde kara ordusuna subay yetiştirmek için açılan ilkokul Mühendishane-i Berri
Hümayun’dur
Fransa’nın Mısır’ı işgali sırasında Osmanlı Devleti ilk defa denge siyaseti uygulamaya
başlamıştır. (İngiltere’nin yardım önerisini kabul ederek)
Osmanlı mimarisinde batı örnek alınarak yapılan ilk eser Nuruosmaniye Camii‟dir (Lale
Devri)

Osmanlı Devleti Küçük Kaynarca Antlaşması ile ilk kez Rusya’ya savaş tazminatı ödemiştir
(1774)
Osmanlı Devleti ilk defa batının gerisinde kaldığını Pasarofça Antlaşmasından sonra anlamıştır
İngiltere’ye ilk kapitülasyonlar 1580 yılında verilmiştir
İlk sikke tashihi 1586 yılında yapılmıştır
Osmanlı Devletinde milliyetçilik akımından kaynaklanan ilk azınlık isyanı Sırp isyanıdır
(1804)
Osmanlı padişahlarının yetkileri sınırlandıran ilk belge Sened-i İttifak‟tır (1808)
Osmanlı Devletinden ayrılarak bağımsızlığını kazanan ilk ulus Yunanlılardır (1829- Edirne
Antlaşması)
Boğazlar sorunu ilk defa Hünkar İskelesi antlaşması ile ortaya çıkmıştır (1833)
Osmanlı Devleti’nin yarı sömürge haline gelmeye başlaması ilk defa Balta Limanı Ticaret
Sözleşmesi ile başlamıştır (1838)
Padişahın üstünde kanun gücünün var olduğu ilk defa Tanzimat fermanıyla kabul edilmiştir
(1839)
Osmanlı Devletinde anayasallaşma süreci ilk defa Tanzimat Fermanı ile başlamıştır (1839)
İlk demir yolu Tanzimat döneminde yapılmaya başlamıştır (1866)
Telgraf ilk defa Tanzimat döneminde kullanılmaya başlanmıştır (1854)
Laik kanunlar ilk defa Tanzimat döneminde çıkarılmaya başlamıştır
Azınlıklar ilk defa özel mülkiyet edinme hakkına Islahat Fermanı ile kavuşmuşlardır(1856)
Osmanlı kanunları ilk defa Islahat Fermanı ile azınlıkların diline çevrilmiştir
İşkence ve dayak ilk defa Islahat fermanı ile yasaklanmıştır (1856)
Osmanlı devletinde ilk gazete “Takvim-i Vekayi” adıyla II. Mahmut zamanında çıkarılmaya
başlamıştır
Eyalet sistemi ve Divan’ı Hümayun ilk defa II. Mahmut zamanında kaldırılmıştır
Memurların merkezden atanarak maaşa bağlanması ilk defa II. Mahmut devrinde başlamıştır
Avrupa’ya öğrenci gönderilmesine ilk defa II. Mahmut zamanında başlanmıştır
Osmanlı Devleti’nde ilk silah fabrikası II.Mahmut döneminde açıldı
Osmanlı Devleti’nde askeri amaçlı ilk nüfus sayımı II.Mahmut döneminde yapıldı (1831)
İlk bando okulu (Mızıkayı Hümayun) II. Mahmut döneminde kuruldu
Batı tarzı ilk okullar II. Mahmut döneminde kuruldu (Tıbbiye ve Harbiye)
Polis teşkilatının temelleri ilk defa II. Mahmut zamanında atılmıştır
İlk tercüme odası ve Yabancı Dil Okulu II. Mahmut zamanında açılmıştır
Osmanlı Devletinde ilk kağıt para “Kaime” adıyla I. Abdülmecit devrinde basılmıştır (1841)
Osmanlı Devleti Kırım Savaşı sonrası sonrasında Avrupalı devletlerin himayesine girerek ilk
defa bağımsız devlet olma özelliğini yitirmiştir (1856)
Osmanlı Devleti ilk defa borç parayı Kırım Savaşı sırasında I. Abdülmecit İngiltere’den
almıştır (1854)
Osmanlı Devleti ilk defa Paris Antlaşması ile Avrupalı devletler hukukundan yararlanmaya
başladı (1856)
Osmanlı Devletinde halkın yönetime katılması ilk defa I. Meşrutiyet’in ilanıyla gerçekleşmiştir
(1876)
İlk Osmanlı Anayasası (Kanuni Esasi) Mithat Paşa başkanlığında bir komisyon tarafından
hazırlanarak II. Abdülhamid zamanında ilan edilmiştir (1876)
Ermeni sorunu ilk defa Berlin Antlaşması ile uluslararası bir boyut kazandı (1878)
Osmanlı devletinde yaşayan azınlıklara ilk ayrıcalık Sırplara verilmiştir (1812-Bükreş)
Osmanlı devletinde Tımar ve Zaamet sistemi ilk defa II.Mahmut zamanında kaldırılmıştır
Osmanlı devletinde müsadere sistemi ilk defa II. Mahmut zamanında kaldırılmıştır

Yurtdışına eğitim amaçlı ilk defa öğrenci gönderilmesi II.Mahmut zamanında gerçekleşmiştir
Orta Öğretim kurumları ilk defa II. Mahmut zamanında açılmaya başlanmıştır
Osmanlı Devletinde ilk defa padişahın gücünün üstünde bir kanun gücünün olduğuna Tanzimat
Fermanıyla kabul edilmiştir
Bedelli askerlik uygulamansa ilk defa Islahat Fermanı ile başlanmıştır (1856)
Mecelle Kanunu ilk defa I. Meşrutiyet döneminde uygulanmaya başlanmıştır
İngiltere’nin XIX. yüzyılda Osmanlı devletinin toprak bütünlüğünü terk ettiğinin ilk kanıtı
Kıbrıs’ı işgal etmesidir(1878)
Osmanlı Devletinde ilk üniversite (Darülfünun) İstanbul’da 1868’de kurulmuştur
Osmanlı devleti ilk defa denge politikasını Fransa’nın Mısır’ı işgali sırasında İngiltere’nin
yardım isteğini kabul ederek gerçekleşmiştir
Osmanlı Devleti, boğazlar üzerinde egemenlik hakkını kullanarak imzaladığı son antlaşma
Hünkar İskelesi Antlaşmasıdır
Yeniçeri Ocağı kaldırıldıktan sonra Avrupai tarzda kurulan ilk ordu Asakiri Mansurei
Muhammediye’dir
Panislavizm düşüncesiyle Osmanlı Devletine karşı ilk isyan Hersek’te ortaya çıkmıştır (1875)
Osmanlı Devleti’nin sömürgeci devletlere karşı kuzey Afrika’da kaybettiği ilk toprak parçası
Cezayir’dir (1830)
Osmanlı Devleti’nde imzalandığı halde yürürlüğe girmeyen ilk antlaşma Ayastefanos
Antlaşmasıdır (1878)
Türkçülük düşüncesini ilk defa devlet politikası haline getiren İttihat Terakki Partisidir
Osmanlı Devleti XIX. yüzyılda imzaladığı en ağır koşullar içeren antlaşma Berlin
Antlaşmasıdır (1878)
Berlin Antlaşması Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya’sı arasında imzalanan son antlaşmadır
(1878)
Osmanlı Devleti’nden ayrılarak bağımsızlığını kazanan son Balkan devleti Arnavutluk‟tur
(1913)
Osmanlı Devleti’nde meşrutiyet için yapılan ilk girişim Sultan Abdülaziz’in tahttan
indirilmesidir
Bulgaristan’ın sınırlarının ilk defa Ege denizine çıkması I. Balkan Savaşının sonunda
gerçekleşmiştir
Türkçülük akımı ilk defa II. Balkan Savaşının sonunda devlet politikası haline gelmiştir
Manda ve himayecilik fikri ilk defa I.Dünya Savaşının sonunda ortaya çıkmaya başlamıştır
Tank, denizaltı, nükleer silahlar ilk defa I.Dünya Savaşında kullanılmıştır
Türk milletinin bütününe yönelik yapılabilecek bir işgalin belirtisi ilk kez Mondros Ateşkes
Antlaşması’nda ortaya çıkmıştır (30 Ekim 1918)
Mondros Ateşkes Antlaşması ile ilk defa Osmanlı Devleti fiilen ortadan kalkmıştır
Kuvay-ı Milliye deyimini ilk defa İstanbul Milli Kongre Cemiyeti kullanmıştır
Mondros Ateşkes Antlaşması ile başlayan işgallere Türk milletinin ilk tepkisi direniş
cemiyetleri kurmak olmuştur
Mondros Ateşkesinden sonra ilk işgal edilen yer Musul olmuştur ( İngiltere-3 Kasım 1918)
İzmir ve çevresinin Yunanistan’a verilmesi ilk defa Paris Konferansı‟nda kararlaştırılmıştır
Kuvay-ı Milliye hareketi ilk defa Yunan işgaline karşı kurulmuştur
Manda ve himaye fikri İtilaf Devletleri tarafından ilk defa Paris Konferansında atılmıştır
İşgallere karşı kurulan ilk direniş cemiyeti Trakya Paşaeli Cemiyeti‟dir
İşgallere karşı ilk tepki Aralık 1918’de Hatay Dörtyol’da başlamıştır
Batıda Yunan işgaline karşı ilk cephe Ayvalık’ta açılmıştır
Batıdaki tüm direniş cemiyetleri Balıkesir Kongresinde bir çatı altında toplanmıştır
Milli mücadelenin haklılığı dünyaya duyuran ilk belge Amiral Bristol raporudur

İşgallere karşı ilk tepki güneyde Fransızlara karşı gerçekleşmiştir
I. Dünya Savaşını bitiren en önemli gelişme ABD’nin savaşa girmesidir
I. Dünya barışı bitiminden sonra galip devletlerin dünya politikalarını belirlemek için yaptığı ilk
toplantı Paris Barış Konferansıdır (1919)
Amiral Bristol Raporu İzmir’in işgaline karşı ilk dış tepkidir
Ulusal bilincin yurt sathına yayılması ilk defa İzmir’in işgaliyle birlikte başlamıştır
İtilaf Devletleri arasında Anadolu’nun paylaşımı konusunda ilk görüş ayrılıkları Paris Barış
Konferans’ında ortaya çıkmıştır
Osmanlı Devletinin I. Dünya Savaşında galip geldiği tek cephe Çanakkale cephesidir
İngiliz donanması I. Dünya Savaşı’nda ilk yenilgisini Çanakkale Savaşlarında almıştır (1915)
Osmanlıcılık düşüncesi Balkan Savaşlarından sonra ilk defa terk edilmeye başlamıştır
Osmanlı ordusunda particilik tartışmaları ilk defa Balkan Savaşları sırasında ortaya çıkmıştır
Osmanlı Devleti’nde Türkçülük akımı ilk defa Balkan Savaşlarından sonra devlet politikası
haline gelmeye başlamıştır
Ümmetçilik politikasının başarısız olduğu ilk defa Hicaz – Yemen cephesinde alına
yenilgilerden sonra anlaşılmıştır
Mustafa Kemal Paşa’nın emperyalistlere karşı ilk silahlı mücadelesi Trablusgarb savaşıdır
(1911)
Osmanlı Devleti ile İtalya arasında imzalanan ilk antlaşma Uşi Antlaşmasıdır (1911)
Manda ve himayecilik fikri ilk defa I. Dünya Savaşından sonra ortaya çıkmaya başlamıştır
Trablusgarp Osmanlı Devleti’nin Kuzey Afrika’da kaybettiği son toprak parçasıdır
Mondros Ateşkes Antlaşması maddelerine uymayarak ordusunu terhis etmeyen tek Osmanlı
komutanı Kazım Karabekir Paşa’dır
Osmanlı Devletinin I. Dünya Savaşında savaştığı ilk taarruz cephesi Kafkas Cephesidir
Osmanlı Devleti’nin kaybettiği halde toprak kazandığı tek cephe Kafkas Cephesidir
I. Dünya Savaşı sonunda imzalanan ilk barış antlaşması İtilaf Devletleri ile Almanya arasında
imzalanan Versailles‟dir
I. Dünya Savaşı sonunda en kazançlı çıkan devlet ABD’dir
I. Dünya Savaşından çekilen ilk devlet Japonya’dır
İtilaf Devletlerinin birlikte işgal ettikleri ilk Osmanlı toprağı Boğazlardır
İngilizlerin yalnız olarak işgal ettiği ilk Osmanlı Vilayeti Musul’dur
Arapların Hıristiyan azınlıktan sonra Osmanlı yönetiminden ayrılması ilk defa I. Dünya
savaşından sonra gerçekleşmiştir
Sivil savunma teşkilatının kurulması gerekliliği ilk defa I. Dünya Savaşından sonra ortay
çıkmıştır
Milli mücadele döneminde en uzun süre işgal altında kalan şehir İstanbul’dur
I. Dünya Savaşından çekilen ilk ittifak devleti Bulgaristan‟dır.
Milli mücadelenin başlaması için atılan ilk adım Havza genelgesidir
Havza Genelgesi halkı işgallere karşı protesto etmeye çağıran ilk belgedir
Milli irade kavramı ilk defa Amasya Genelgesi‟nde ortaya atılmıştır
Vatanın kurtuluşu için ortak hareket edileceği ilk defa Amasya Genelgesinde açıklanmıştır
Kurtuluş savaşının gerekçesi ilk defa Amasya genelgesinde açıklanmıştır
Rejimin değişeceğini belirten ilk karar Amasya Genelgesi‟nde yer almıştır
Osmanlı Hükümetinin sorumluluğunu yerine getiremediği ilk kez Amasya Genelgesi’nde
açıklanmıştır
Amasya Genelgesi Mustafa Kemal’in yayınladığı ilk ihtilal bildirgesidir
Mustafa kemal’in başkanlığını yaptığı ilk siyasi oluşum Temsil Heyeti’dir
Manda ve Himaye’nin reddi ile milli egemenliğin koşulsuz gerçekleşeceği ilk defa Erzurum
Kongresi ile duyurulmuştur

Sivas Kongresinin toplanacağına ilk defa Amasya Genelgesinde karar verilmiştir
Amasya Genelgesinde alınan kararlar ilk def Erzurum Kongresinde hayata geçirilmiştir
Misak-ı Milli sınırları ilk defa Sivas Kongresinde tüm yurttan gelen delegelerin katılımı ile
kararlaştırılmıştır
Kurulacak olan ulusal iradeye dayalı yeni devletin temelleri ilk defa Erzurum Kongresinde
atılmıştır
İstanbul Hükümetine alternatif bir hükümet ilk defa Erzurum Kongresinde oluşturulmuştur
(Temsil Heyeti)
Vatanın bütününü ilgilendiren ilk kararlar Erzurum Kongresinde alınmıştır
Sivas Kongresi milli mücadele döneminde toplanan ilk ulusal kongredir
Manda ve Himaye fikrinin tüm ulus tarafından reddi ilk defa Sivas Kongresinde gerçekleşmiştir
Damat Ferit Paşa Hükümetinin istifa etmesi Temsil heyetinin ilk siyasi başarısıdır
Ulusal örgütlenme ilk defa Sivas Kongresinde gerçekleşmiştir
İstanbul hükümeti Anadolu’daki milli mücadele taraftarlarını ilk defa resmi olarak Amasya
Görüşmelerinde tanımıştır
Yeni Türk Devletinin ilk meclisi 23 Nisan 1923„de Ankara‟da açılmıştır
TBMM’nin ilk anayasası 20 Ocak 1921’de kabul edilen Teşkilat- ı Esasi‟dir
İlk meclisin ve hükümetin başkanı Mustafa Kemal’dir
İlk hükümetinin üyeleri TBMM arasından seçilmiştir
TBMM’ye karşı çıkan ayaklanmalara için alınan ilk önlem İhanet-i Vataniye yasasıdır
Güçler birliği ilkesi ilk defa I.TBMM’de uygulanmaya başlamıştır
Dünya savaşı sonunda İttifak devletleriyle imzalanan son antlaşma Sevr Antlaşmasıdır (1920)
Mustafa Kemal Paşa cumhuriyetin ilk kabinesini kurma görevini İsmet İnönü’ye verdi
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının 17 Kasım 1924 yılında kurulmasıyla ilk defa çok
partili yaşama geçilmiştir
Temsil Heyeti TBMM açılıncaya kadar milli mücadeleyi yürüten tek kurumdur
Temsil Heyeti’nin ilk icraatı Ali Fuat Paşa’nın Anadolu Kuvayı Milliye komutanlığına
atanmasıdır
Sivas Kongresi sonrasında Damat Ferit Paşa Hükümetinin düşürülmesi Temsil Heyeti’nin
kazandığı ilk siyasi başarıdır
Anadolu’daki milli mücadeleyi destekleyen uluslararası ilk siyasi belge Amiral Bristol
raporudur
Kurtuluş savaşı sırasında milli sınırlardan ilk kez Erzurum Kongresi‟nde söz edilmiştir
Manda ve himaye düşüncesinin reddedilmesi ilk defa Erzurum Kongresinde gerçekleşmiştir
Temsil Heyeti’nin faaliyetlerini ulusa duyurmak için gerçekleştirilen ilk icraat “İradeyi
Milliye” gazetesidir
Kurtuluş mücadelesinin bölgesellikten çıkıp ulusallığa geçmesi ilk defa Erzurum Kongresi ile
başlamıştır
Halk temsilcilerinin bir araya gelip kararlar almaya başladığı ilk kongre Erzurum Kongresidir
TBMM’nin açılması ile İstanbul Hükümeti ilk kez doğrudan yok sayılmıştır
Milli egemenlik ilkesi ilk kez TBMM’nin açılması ile hayata geçirilmiştir
TBMM, Milli iradeye dayalı ilk meclistir
TBMM‟nin çıkardığı ilk kanun Ağnam vergisidir
Boğazların uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmeye başlanacağına ilk kez Wilson
Prensiplerinde bahsedilmiştir
Mustafa Kemal’in askerlik görevinden istifa edip sivil olarak milli mücadeleye başlaması
Erzurum Kongresinden önce gerçekleşmiştir
Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışıyla ilk defa Milli Mücadele hareketi başlamıştır
Amasya Genelgesi ilk defa Erzurum kongresinde onaylanmıştır

Milli mücadeleye yönelik ilk ayaklanma İngilizlerin güdümlü Anzavur Ayaklanmasıdır (1
Eylül 1919)
TBMM’nin topraklarını işgal eden düşmanlarına karşı açılan ilk cephe Doğu Cephesi’dir
Misak-ı Milli’yi gerçekleştirme yolunda TBMM’nin kazandığı ilk siyasi başarı Gümrü Barış
Antlaşması‟dır
TBMM‟nin varlığını tanıyan ilk Müslüman devlet Afganistan‟dır
TBMM‟nin siyasi varlığını ilk tanıyan büyük devlet Sovyet Rusya‟dır (Moskova
Antlaşması )
TBMM‟nin siyasi varlığını ilk tanıyan devlet Ermenistan‟dır (Gümrü)
TBMM‟nin siyasi gücünü tanıyan ilk İtilaf devleti Fransa‟dır (Ankara)
Doğu sınırı ilk defa Kars Antlaşmasıyla günümüzdeki haline getirilmiştir
Milli mücadeleye saygı duyarak Anadolu’dan çekilen ilk devlet İtalya’dır (II. İnönü)
Mustafa Kemal’in başkomutan olarak katıldığı ilk savaş Sakarya Savaşıdır
Kütahya – Eskişehir savaşları Kurtuluş savaşında alınan ilk ve tek yenilgidir (24 Temmuz 1921)
TBMM ordularının katıldığı ilk taarruz savaşı başkomutanlık Meydan Muharebesidir
İtilaf devletleri milli mücadelenin başarıya ulaştığını ilk defa Lozan antlaşmasıyla kabul
etmiştir
Kurtuluş savaşında ilk düzenli ordu batı cephesinde faaliyet göstermiştir
Batı cephesinde düzenli ordunun kazandığı ilk askeri başları I.İnönü Zaferidir
Güneyde işgalcilere karşı en büyük direniş Fransız ve Ermenilere karşı olmuştur
İşgallere karşı tepki olarak düzenlenen ilk miting Adana Kozan’da gerçekleştirilmiştir
Yeni Türk Devleti kendi adını ilk kez Gümrü antlaşmasında “Türkiye” olarak belirtmiştir
Moskova Antlaşmasıyla Gürcistan’a bırakılan Batum, Misak’ı Milli’den verilen ilk tavizdir
Yeni Türk Devletinin ekonomik bağımsızlığını tanıyıp kapitülasyonlardan vazgeçen ilk devlet
Sovyet Rusya’dır
Doğu sınırlanın kesin olarak çizildiği antlaşma Kars Antlaşmasıdır (13 ekim 1921)
Sakarya savaşı TBMM’nin yaptığı son savunma savaşıdır
Mustafa Kemal Paşa ordudaki görevinden istifa ettikten sonra askerlik görevine ilk defa
Sakarya savaşı ile dönmüştür
Osmanlı Devleti‟nin hukuken sona erdiren antlaşma Mudanya Ateşkes Antlaşmasıdır
Osmanlı Devleti’nin fiilen sona erdiren antlaşma Mondros Ateşkes Antlaşmasıdır
Kuva-y ı milliye yerine düzenli birliklerin gerekliliğini ispatlayan ilk savaş I. İnönü Savaşıdır
İtilaf devletlerinin TBMM‟nin siyasi varlığını ilk kez kabul etmesi Londra Konferansı ile
gerçekleşmiştir (21 Şubat-12 Mart 1921)
Kurtuluş savaşı sırasında İtilaf devletlerinin ilk ve tek şartsız ateşkes teklifi Büyük Taarruz’dan
sonradır (26 Ağustos – 18 Eylül 1922)
Milli mücadelenin haklılığı ilk kez Londra Konferansında kabul edilmiştir
Mudanya Ateşkes Antlaşması İsmet İnönü’nün ilk siyasi başarısıdır (1922)
Kurtuluş savaşının askeri safhası sona erip diplomatik safhasının başlaması Mudanya Ateşkes
Antlaşması ile gerçekleşmiştir
Büyük Taarruz Savaşının kazanılması ile kurtuluş savaşının askeri safhası sona ermiştir
Kurtuluş savaşında İstanbul’un TBMM kuvvetlerinin eline geçmesi ilk kez Mudanya Ateşkes
Antlaşması ile gerçekleşmiştir
TBMM kurtuluş savaşı sırasında ilk dış yardımı Sovyet Rusya’dan almıştır
Kurtuluş Savaşı sırasında Türkiye ile Fransa arasındaki savaş hali 20 Ekim 1921 Ankara
Antlaşması ile sona ermiştir

TBMM’nin kurtuluş savaşı sırasında gerçekleştirdiği ilk devrim saltanatın kaldırılmasıdır (1
Kasım 1922)
İtilaf devletlerin birlikte işgal ettikleri ilk Osmanlı toprağı Boğazlardır
İngilizlerin yalnız olarak işgal ettikleri ilk Osmanlı vilayeti Musul‟dur
Temsil kurulu TBMM açılıncaya kadar kurtuluş mücadelesini yürüten tek organdır
Temsil heyetinin ilk icraatı Ali Fuat Paşa‟yı Anadolu Kuvayı Milliye komutanlığına
atanmasıdır
Türk halkının kurtuluş savaşına topyekün katılması ilk defa Tekalifi Milliye emirleri ile
gerçekleşmiştir
Mudanya Ateşkes Antlaşması ile İstanbul hükümeti itilaf devletlerince ilk defa yok sayılmıştır
Lozan’da Türk delegasyonunun kesinlikle taviz vermediği konular Ermeni Meselesi ve
Kapitülasyonlar‟ dır
İlk düzenli Kuvayı milliye hareketi batı Anadolu’da (Ayvalık) Yunanlılara karşı başlatılmıştır
Mustafa Kemal Paşa’ya Mareşallik ve Gazilik unvanları Sakarya Savaşından sonra verilmiştir
TBMM, Mudanya Ateşkes Antlaşması ile Doğu Trakya, İstanbul, Boğazlar bölgeleri
savaşmadan ele geçirmiştir .
Türkiye Cumhuriyeti‟nin ilk Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak‟tır
Türkiye Cumhuriyeti‟nin ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal‟dir
Türkiye Cumhuriyeti‟nin ilk Başbakanı İsmet İnönü‟dür
Türkiye Cumhuriyeti‟nin kurulan ilk siyasi partisi Cumhuriyet Halk Fırkası‟dır (9
Ağustos 1923)
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’dır (17 Kasım
1924)
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yüksek okulu 1925’te Ankara’da açılan Hukuk Mektebi’dir
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk özel bankası 1924 yılında kurulan Türkiye İş Bankası’dır
Türkiye Cumhuriyeti’nde hukuksal alanda kadın erkek eşitliği ilk defa Medeni Kanun ile
gerçekleşmiştir
Meclis hükümeti sisteminden kabine sistemine geçiş ilk kez Cumhuriyetin ilanıyla
gerçekleşmiştir
Eğitimin birleştirilmesi ilk kez Tevhid-i Tedrisat Kanunun ile gerçekleşmiştir
Tevhidi Tedrisat Kanunu’nun ilanı ile laik eğitim sistemine geçilmiştir
Yeni Türk Devleti’nde milli ekonomi ilkesi ilk kez Misak-ı İktisadi ile gerçeklemiştir (14 Mart
1923)
Tarımı modernleştirmek ve geliştirmek amacıyla kurulan ilk kurum Yüksek Ziraat Enstitüsüdür
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk demir – çelik fabrikası Karabük’te 1939’da kurulmuştur
Laik T.C.Devletini yıkmaya yönelik ilk isyan Şeyh Sait isyanıdır (13 şubat 1925)
Yeni Türk devletinin ekonomi esasları ilk kez İzmir İktisat Kongresinde belirlenmiştir
Türkiye Cumhuriyetinin inkılap hareketlerin en yoğun yaşandığı dönem 1923-1934 arasıdır
Türkiye Cumhuriyetindeki ilk nüfus sayımı 28 ekim 1927’de yapılmıştır
Laiklik ilkesi doğrultusunda gerçekleştirilen ilk inkılap hareketi saltanatın kaldırılmasıdır
Boğazlar üzerinde Türk egemenliğinin tam anlamıyla sağlanması Montrö Boğazlar
Sözleşmesiyle gerçekleşmiştir
Hatay cumhuriyetin ilk cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen’dir
1937’de Atatürk’ün diğer ilkeleriyle birlikte “laiklik” doğrudan anayasaya girmiştir
Kadınlar Türkiye’de ilk kez 1930 belediye, 1937 milletvekili seçimlerine katılarak siyasi hayata
girmişlerdir
Türkiye’de topraksız köylüye toprak kazandırmayı amaçlayan ilk kanun 1929’da çıkarılmıştır

Modern tarih yazıcılığı alanında ilk çalışmalar T.T.K.’nın açılmasıyla başlamıştır (12 Nisan
1931)
Yabancı okullar ve dış borçlar konusunda Türkiye ile en çok çatışan devlet Fransa’dır
Tarımı geliştirmek için atılan ilk önemli adım Aşar vergisinin kaldırılmasıdır
Türkiye ile İngiltere’nin Lozan görüşmelerinde anlaşamamasının en önemli nedeni “Musul
meselesidir”
Yeni Türk devletinde laik hukuk düzeninin kurulması konusunda atılan ilk ciddi adım Medeni
Kanun’un kabul edilmesidir (17 Şubat 1926)
Dünya barışına katkı sağlamak için Türkiye cumhuriyetinin ilk ciddi girişimi milletler
cemiyetine üye olmaktır
Hatay’ın anavatana katılması ile Türkiye Suriye sınırı en son şeklini almıştır
Musul meselesinin Türkiye’nin aleyhine sonuçlanmasındaki en önemli etken Şeyh Sait
isyanıdır
Yeni Türk Devletinde kapitülasyonların son izlerinin silinmesi Kabotaj kanunu ile
gerçekleşmiştir
Türk toplumunun eğitim ve kültür seviyesinin artması için atılan en ciddi adım Harf
İnkılabıdır
Harf inkılabının Türk halkı tarafından benimsenmesi için yapılan ilk faaliyet Millet
Mekteplerinin açılmasıdır
Türk dilinin yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarılması için yapılan ilk ciddi faaliyet Türk
Dil Kurumun açılmasıdır
Türkiye’nin ilk özel okulu Ted Koleji’dir (1929)
Türkiye – Irak sınırının bugünkü şekliyle çizilmesi 1926 Ankara anlaşmasıyla gerçekleşmiştir
II.Dünya Savaşı öncesinde Türkiye’nin doğu sınırını güvence altına almak için Sadabad
Paktını imzalamıştır
Türkiye’nin II.Dünya savaşı çıkma ihtimaline karşı kendinin korumak için yaptığı ilk siyasi
eylem Balkan Paktını imzalanmasıdır
Yeni Türk Devletinin özel sektörü desteklemek için yaptığı ilk eylem Teşviki Sanayi
Kanunu‟nun çıkarılmasıdır
Anayasa Mahkemesinin kurulması ilk kez 1961 Anayasasında yer almıştır
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kapatılmasıyla çok partili hayata geçiş denemeleri ilk
kez başarısız olmuştur
1961 anayasası kişi hak ve özgürlüklerin en geniş şekilde verildiği anayasadır
Yeni Türk Devletinin cumhurbaşkanının, başbakanının ve TBMM başkanının ilk kez
belirlenmesi cumhuriyetin ilanıyla gerçekleşmiştir
En fazla yürürlükte kalan anayasa 1924 anayasasıdır
Milletvekili seçiminin 5 yıl cumhurbaşkanı seçiminin 7 yılda bir yapılması ilkesi ilk kez 1982
anayasasında yer almıştır
Cumhuriyet dönemi anayasalarının Osmanlı anayasalarından ayrılan en önemli farkı
egemenliğin halka ait olmasıdır
II.Dünya barışı bitiminden sonra galip devletlerin dünya politikalarını belirlemek için yaptığı
ilk toplantı Yalta Konferansıdır (1945)
II.Dünya Savaşında en karlı çıkan devletler Rusya ve ABD’dir
TOKAT/SULUSARAY ANADOLU LİSESİ

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.